KATAR’IN 2022 DÜNYA KUPASI TEHLİKEDE

FIFAWorldCupCleaning NOT: Bu yazı 5 Eylül 2013’te kaleme alınmış ve ilk olarak Spor Extra dergisi ekim 2013 sayısında yayınlanmıştır. 2 Aralık 2010 günü 2022 Dünya Kupası’nın ev sahibi seçim sonuçları açıklandığından beri Katar’ın ev sahipliği tartışılıyordu fakat son dönemde tartışmalar iyice yoğunlaştı ve futbolun en üst düzey yöneticileri bile Katar’ın ev sahipliğini medya önünde sorgulamaya başladı. Tartışmalar daha çok yaz mı kış mı oynansın konusuna odaklanmış gibi görünse de ev sahipliği hakkının Katar’dan alınması olasılığı da giderek artıyor. Katar’ın en önemli destekçilerinden Platini’den sonra Blatter de çark etti:

“Yazın oynanamaz kış mevsiminde oynansın”

FIFA İcra Kurulu ve Alman Futbol Federasyonu eski başkanı Theo Zwanziger en çarpıcı açıklamayı yaptı

“2022′yi Katar’a vermek bariz bir hataydı”

ve bununla da kalmayarak kararın yeniden değerlendirilmesini ve kupanın başka bir ülkeye verilmesini ilk defa bir FIFA İcra Kurulu üyesi olarak gündeme taşıdı. Sepp Blatter de bir süre sonra Katar 2022 kararında hata mı yaptık demeye başladı. Bundesliga CEO’su Christian Seifert’in de benzer bir önerisi olmuştu geçtiğimiz Mayıs ayında. Premier Lig CEO’su Richard Scudamore da kış mevsiminde düzenlenecek bir Dünya Kupası’nı kabul etmeyeceklerini açıkladı. Yaklaşık 2 yıldır dile getirdiğimiz 2022 Dünya Kupası’nın Katar’da düzenlenmeyeceği iddialari kuvvetleniyor. Bunun nedenleri ile ev sahipliği Katar’dan alınırsa neler olabileceği, daha da önemlisi bu durum bir Türkiye 2022′ye doğru gidebilir mi konusunu da ele almaya çalışacağım.

*  *  *

Adaylık ve Lobi Faaliyetleri

Katar ve Rusya adaylık konusunda en çok lobi çalışması yapan, para harcayan ve turnuvaya ev sahipliği yaparlarsa daha da büyük meblağlar harcayacaklarını taahüt eden ülkeler oldular. Katar henüz adayken 100 milyar dolar ile spor tarihinin en büyük harcamasını yapacağının sözünü verdi (Deloitte’un inşaat sektörüne ilişkin raporunda bu rakamın $200 milyarın üzerinde olacağı söyleniyor en yetkili ağızlar tarafından). 2009’da Güney Afrika Johannesburg’da duzenlenen Soccerex Fuarı’nda lobi faaliyetlerine bizzat şahit oldum. Fuar sponsorluğu için $1,6 milyon ödendiği söyleniyor. Devasa bir stand kiralanmış, her milletten tanıtım elemanları görevliydi ve her yerde seyyar olarak mırra dağıtılıyordu. Hatta fuar alanının hemen çıkışındaki restaurant akşam Avrupa’dan maçların rahatça izlenmesi ve çeşitli etkinlikler için Katar 2022 Organizasyon Komitesi tarafından kapatılmıştı ve her şey Soccerex katılımcılarına ücretsizdi. Barselona, Zidane, Roger Milla, R. De Boer, Bora Milutinovic gibi ünlüler Katar’ın adaylık elçileri oldular. Barselona, Katar yarışı önde bitirdikten hemen sonra Qatar Foundation reklamını formasına, senelik $40 milyonu da cebine koydu. Katar sermayesi adaylık yarışını önde bitirdikten sonra da pek çok kanaldan futbola para akıtmaya devam etti.

*   *   *

2022 Dünya Kupası ile ilgili dedikodular adaylık sürecinde başlamıştı. 2022 ev sahibinin 2018 ile aynı tarihte, turnuvadan yaklaşık 12 yıl önce belirlenmesi daha önce hiç karşılaşılmamış bir durumdu. FIFA ve Sepp Blatter’e bu konuda sorular yöneltildiğinde tatmin edici bir cevap hiç bir zaman alınamadı. The Sun gazetesinde çıkan rüşvet haberleri sonrasında iki icra kurulu üyesi, Reynald Temarii ve Amos Adamu’nun, oyları askıya alındı. Oylamadan üç gün önce İngiltere’de yayınlanan Panorama programında Jack Warner, Issa Hayatou, Ricardo Teixeira ve Nicolas Leoz yolsuzlukla suçlanmıştı. Oylamadaki sonuçlar daha ilk günden, özellikle 2018 adaylık oylamasında henüz ilk turda sadece iki oy alarak büyük hezimete uğrayan İngiltere ile Katar’a son turda 14-8 kaybeden ABD’de, ciddi rahatsızlık yarattı. Prens Williams büyük hayal kırıklığına uğradığını, Obama FIFA’nın hata yaptığını söylemişti. FBI daha sonra, o dönemdeki FIFA Başkan Yardımcısı ve CONCACAF’ın “Reyisi” Jack Warner ile ailesini takibe aldı. İngiltere’deyse adaylık süreci parlamentodaki futbol yönetimi komisyonunun soruşturmasına konu oldu ve FIFA Yönetim Kurulu üyeleri ile ilgili pek çok iddia kayıtlara geçti. İddialardan bazıları şunlardı;

  • Katar, iki Afrika’lı üye, Issa Hayatou ve Jacques Anouma’ya, $1,5m ödedi
  • Jack Warner Trinidad Tobago’da yapılacak ve ödemeleri kendi üzerinden geçecek şekilde, bir spor akademisi yapılması karşılığında İngiltere’ye oy vermeyi teklif etti
  • Paraguay’lı Nicolaz Leoz İngiltere’den oy karşılığı Lord ünvanı talep etti
  • Tayland’lı Worawi Makudi, Tayland-İngiltere milli takımları arasında oynanacak bir maçın naklen yayın hakları karşılığı İngiltere’yi desteklemeyi önerdi

France Football dergisi 20 sayfalık Qatargate özel sayısıyla 2022 oylamasıyla ilgili pek çok iddia ortaya attı. Bu iddialardan belki de en önemlisi Platini, Sarkozy, Katar Prensi Tamim al Thani ve PSG’nin o dönemde sahibi Colony Capital’ı temsilen Sebastien Bazin arasında 23 Kasım 2010’da (oylamadan 10 gün önce) Elysee Sarayı’nda yapılan toplantıydı. Görüşmede ikna olan! Platini ABD yerine Katar’ı desteklemeye karar verdi. Toplantının ardından Katar sermayesinin muslukları Fransa’ya akmaya başladı. PSG Katar’lı oldu, Fransa Ligi yayın hakları el değiştirerek Canal+’tan Katar’lı Al Jazeera’ye ait olan beIN Sports kanalına geçti. Kanal UEFA Şampiyonlar Ligi ve Europa Lig’in Fransa yayın haklarını da aldı. FIFA Genel Sekreteri Jerome Valcke’nin basına yansıyan “Katar Dünya Kupası’nı satın aldı” yazdığı maili, her ne kadar daha sonra ben çok para harcadılar anlamında yazmıştım dese de, oylama üzerindeki şüpheleri artırdı.

2022 Dünya Kupası Katar’dan Alınabilir

Katar 2022 seçimi, ISL skandalıyla itibarı zayıflamış olan Sepp Blatter ve FIFA yönetiminin imajını daha da zedeledi. Sepp Blatter’in Bağımsız Yönetişim Komitesi ve Etik Kurulu incelemesi gibi makyaj hamleleri de durumu kurtaramadı. Eleştiriler iyice arttı. Önce Platini, 2022′nin yazın oynanamayacağını dile getirdi. Ardından da Sepp Blatter 180 derecelik dönüşle kış turnuvasının ateşli savunucusu haline geldi. Aradan geçen süre içerisinde Katar’da yaz turnuvasını destekleyen neredeyse kimse kalmadı. FIFA Sağlık Kurulu Başkanı D’Hooghe oylamadan önce de sonra da belirtmişti Katar’ın sağlık açısından riskli bir seçim olacağını. Yaz turnuvasını savunan bir tek Katar’lı yetkililer kaldı. Katar hükümeti sürekli biz ülkeyi Temmuz ayında klimalarla Topuk Yaylası kıvamına getireceğiz deseler de artık yandaşları bile arkalarında duramıyor, kendileri de bize yaz-kış fark etmez, turnuvayı bizden alamazsınız demeye başladılar zaten. Aslında kış mevsimini destekleyenler turnuvanın Katar’da kalmasını isteyen futbolun statükosu. Turnuvanın kış mevsiminde düzenlenmesi de neredeyse imkansız. Dünya Kupası sırasında müsabaka yasağı olması bütün Avrupa futbolunun uzunca bir süre durması anlamına geliyor. Şampiyonlar Ligi, naklen yayınlar ve benzeri pek çok takvimin de değişmesi gerekecek. Sezon ortası sakatlıklar, yorgunluklar ve daha onlarca sebep var kış turnuvasına karşı çıkmak için. Bundesliga ve Premier League de bunu kabul etmeyeceklerini açıkladılar. İşler aleyhine ilerlese de Katar, futbol dünyasındaki etkisini kulüp satın almaları, sponsorluklar, medya ve akademi yatırımları ile artırmaya devam ediyor. Petrodolarları saçarak futbol ailesinde çok sayıda “dost” edindiler. Fakat tüm bunlara rağmen herkesi memnun etmeleri zor görünüyor. Ayrıca bu konudaki gelişmelerde tek karar verici futbol ailesi! olmayabilir. Sepp Blatter’in daha ne kadar FIFA Başkanı olarak kalacağı da meçhul. Katar 2022 Organizasyon Komitesi de lobi faaliyetlerinde hız kesmedi. 2013 başında ABD’ye alışılmadık bir ziyarette bulunarak, buradaki şirketlerinin desteğini arkalarına almak amacıyla harcamayı planladıkları milyar dolarları anlattılar. Katar’ın destekçilerinden Platini bir roportajinda turnuvanın Ocak ayında oynanabileceğini ve buna karşı çıkan kulüp ve liglere de zararlarının karşılanabileceği mesajını üstü kapalı da olsa verdi. Fakat 2022′yi tüm bu çabalarına rağmen ellerinde tutmayı başarabileceklerini düşünmüyorum. Babası İsviçre’ye gidince darbe ile devlet başkanı olan bir liderin, yukarıda bazılarını sayabildiğimiz sayısız oy devşirme iddiası karşısında kamuoyunu tatmin etmesi mümkün değil. Ayrıca farklılıklara tahammülün, özgürlüklere saygının bulunmadığı ve iklim, coğrafya, yatak kapasitesi, politik yapı gibi pek çok sorunun olduğu, 1.7 milyon nüfuslu bir ülkede Dünya Kupası düzenlenmeyecektir. Katar, Valcke’nin deyimiyle, “satın aldığı” Dünya Kupası’nı bir süre sonra kaybedecektir diye düşünüyorum.

Türkiye 2022 olabilir mi?

Bir de 2022 Dünya Kupası’na ev sahipliği Katar’dan alınırsa ne olur kısaca ona bakmak lazım. Normal koşullarda 2022 turnuvasının ev sahibi 2014 sonunda belli olacaktı. Yine bu tarihlerde yeni bir seçim yapılabilir veya ev sahipliği hakkı doğrudan, Katar’a final oylamasında kaybeden ABD’ye verilebilir. Yeni bir seçim yapılması durumunda, ki en çok üstünde durulan ihtimal bu, İslam dünyasının tepkisini azaltmak, bu iptalin din veya bölgesel gerekçelere dayanmadığını göstermek ve ortadoğu halklarının katılımını mümkün kılmak için turnuva yine müslüman bir ülkeye verilebilir. Bu durumda, bölgesel rotasyon da ortadan kalktığı için, Türkiye yeni 2022′nin en güçlü adayı olabilir.

Reklamlar

Yorumlarınızı paylaşın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s